Walc z Baszirem

Pamiyńć. Wojna. Animacyjŏ. Musiŏłech być tymu rŏd.

War never changes, padŏ chop we prologu do „Fallouta”. Niy zmiyniŏ sie, ôd kiedy ftoś wymyślił popkultura, a fto inkszy wydoł jōm za wojŏkōw. „The roof is on fire, we don’t need no water, let the mutherfuckers burn” na patrolu w Iraku (ja, i szpilaniy na PS – to prawie je nowość). Sarajewo, Queen, gewera i filowaniy na borŏkōw miyndzy blokami. Rockowe śpiywki ô bōmbardowaniu Bejrutu. The best of „Good morning Vietnam!”. „Vor der Kaserne, vor dem grossen Tor…” i „Ade Polenland”. Co śpiywali pod Sommōm abo Verdun – niy wiym, „Im Flandern reitet der Tod” niy ma za fest imprezowŏ, a inkszych śpiywek z I wojny światowyj niy znŏm. Mode synki i fajnŏ muzyka, kerŏ mŏ tak pocyganić, coby wojna niy wyglōndała do nich za fest ôszkliwie.

Filmy wojynne przajōm retro-śpiywkōm.

***

War never changes. Nale zmiyniŏ sie technika nagrań, kere robiōm za relacyje. Te z piyrszej wojny: czŏrne chopki skokajōm po przikopach, lŏtajōm choby ich fto nacwyrtoł. Te z drugij – durś czŏrno-biŏłe, ino już poznŏsz, na co zaglōndŏsz. Wietnam – technikolor. (Jak to sie blank zmiynio, jak machery narychtujōm stare filmy filtrami, coby wyglōndały jak nowe. Abo jak ôglōndŏsz krōniki Vietkōngu – wojna ta samō, a ôbrŏz choby z lŏt ’30) . I doszlimy – ôd lŏt ’80, a już na zicher ôd ’90 relacyje z wojny to je już „nŏsz świat”, bez filtra „w starym kinie”. Niy dziwiã sie, że po Wietnamie armia wiyncyj wachuje, kaj sie pierōm dziynnikŏrze z kamerami a fotografkastlami. Zaglōndŏsz tam, kaj reporter dŏ ci kuknyć, i widzisz ańfachowe miasto, nic inksze ôd Katowic. Bejrut ’82. Sarajewo ’94. Bagdad 2004…  Chałpy. Bloki. Auta. Wojŏki. Baby z dzieckami. Trupy. Trefiło sie to kajś tam, ale widzã, iże to niy ma do nŏs cosik niymożliwego, to niy ma inkszy świat. To bōł Bejrut, to mogły być Katowice. Bele jakie Miasto.

(„Już rŏz tak bōło”). (Aby to rŏz?).

„Walc z Baszirem”. Animacyjŏ, kero filtruje wojna choby wiyk – stare krōniki filmowe. Na ôstatek tyn filter seblykŏ. I mŏsz – wojna w  mieście. Cudzym? Katać cudzym!

Reklamy

Pŏrã ôgłoszyń

Dzisiŏ – choby farŏrz pō kŏzaniu – mōm pŏrã ôgłoszyń ô fajnych akcjach, kere prawie sztartujōm. Fto durś filuje na necu, tyn wierzã ô nich wiy, nale werci sie pociś ich dalij.

Tuudi zaś szteruje posłōw i zaprŏszŏ, coby poszterować ich wiynkszōm kupōm. Wszyjsko skuli ustawy ô rygiōnalnyj gŏdce, kerōm moc posłōw… mŏ kajś. Jŏ żech sie ôbiecŏł, iże niy bydã sie nerwowŏł abo marnowŏł czas na pisaniy ô tym, jak mie słabiōm breweryje wele tyj ustawy. Beztōż rŏdech, że Tuudi dŏwŏ kōnkretnŏ robota: poślij brif do posła, coby ôdpedzioł, eli cosik dlŏ gŏdki złonaczy abo niy. Wiycyj znŏjdziecie tukej.

Zaś Hejdla ze „Za staryj piyrwy” sztartła z projektym, w kerym sie rozchodzi ô lepsze Katowice. Mianuje sie ôn „Nie bądź w ciemię bity” i mo fajne logo, na kerym tyn młot z katowickigo wapynu wklupuje ôbywatela do zolu. Sam tyż szkryflōmy brify, ino na spōlno adrysa. Na ôstatku dostanie ich rada miasta i możno (to je nŏjsłabszy momynt), możno na niy wejrzi. Prŏwda – jak niy bydymy aby prōbować gŏdać, co by my chcieli, ôstanie nōm ino prōzne wajaniy. Wiyncyj tukej.

Tela ôd blogrōw. Wejrzijcie tyż tukej, jak żeście sōm radzi szkryflaniu ô Ślōnsku i swoji familie. Kazimierz Kutz zbiyro inksze „Piąte strony świata”, ôsprŏwki (idzie tak pedzieć na „opowiadania”?) ô hajmacie, a te nŏjfajniyjsze chce wydŏwać. Ażech je ciekawy, eli fto naszkryflŏ cosik pō naszymu. Czasu je jak marasu – cŏłki trzi miesiōnce – idzie siednyć i złonaczyć to do porzōndku.