Poprŏwia Wōm „Passengers”

Pozōr – spoilery!

Nŏstympny film, w kerym Hollywood zmaściyło kōńcōwka. Gynau choby przi “Grawitacyji” abo “Interstellar”: cołko fabuła cylowała w to, coby bohater umrził – i bezto uretowoł inkszych – a ôn niy umiyrŏ skuli idiotycznyj interwencyji scynarzystōw. Bo katać tam we amerykōńskim filmie miołby umrzić wielgi bohatyr?!

Jŏ wia, co już żech kejsik ô tym pisoł. Ale durś mie to szteruje. I zajś musza Wōm poprawić filmowy ôstatek:

Jim Prestōn włazi do ruły. Niy idzie zawrzić dźwiyrzy. Żegnŏ sie z kobiytōm, rychtuje sie na śmierć. Pozōr – terŏz bierymy sie za ta fabuła. Piere ôgiyń i robi to, co mioł zrobić: poli chopa. Przeca mało wiela niy zgorała ôd niygo ôbstōnŏ ôsłōna, bez kerŏ piyrwyj filowali na reachtōr. Dziołszka zawiyrŏ zawōr i fertich. Je uretowanŏ wrŏz z cołkim kosmoszifym. Ônego już niy ma.

Aurora ôstŏwŏ blank sama. Deszperacyjŏ i lankor. Ale pŏra dni niyskorzij rzigo w haźlu. Medskaner dŏwŏ diagnoza – ciōnża.

I terŏzki knif z ôrginału: dziołcha yntlich zwiaduje sie, co medycznŏ kapsuła może robić za hibenatōr. Tōż decyduje sie urodzić bajtla. Flyjguje go bez piyrszy rok abo wiela, nagrywŏ do niego wzruszajōnce monologi, na ôstatku dŏwŏ go do kōmory. Bajtlel idzie nynać na dziewiyndziesiōnt lŏt.

W epilogu załoga sie ôcucŏ. Niy ma szumnyj zegrody, ino w ambulatorium spi bajtelek, a na dyskach czekŏ ksiōnżka ôd kobiyty.

The end.

Ksiōnżka ô ślōnskij gŏdce

1.
„Współczesne teksty śląskie na tle procesów językotwórczych i standaryzacyjnych współczesnej słowiańszczyzny”. To je ale tytuł! Pamiyntōm szpas, jaki żech mioł przi rychtowaniu tytułu do mojij pracy magisterskij. Mioł aże żgać swojōm uczōnościōm, ôsobliwie skuli tego, że wiedziołech już wtynczos, co moja szpotlawŏ kariera uczōnego na nij sie skōńczy. Tōż żech znokwił „Efekt quasi-rzeczywistości światów fantastycznych na przykładzie Innych Pieśni Jacka Dukaja”. Licho to wyglōndŏ wele „Wspōłczesnych tekstōw…”, pra? Znać, iże do Artura Czesaka niy ma to piyrszŏ (ani, mōm nadzieja, ôstatniŏ) przileżytoś do mianŏwaniŏ uczōnego tekstu. Abo to je do niygo blank przeździyrne, abo tyż rŏd przifandzolŏ tytułym z epnym klangiym.

2.
Co je louz z gŏdkōm w cieszyńskij tajli naszego Ślōnska; gŏdajōm i piszōm durś te Cesarŏki, abo dali se pokōj? Je gŏdka ôd Ślōnzŏkōw cudym niy z tyj ziymi a ôsobliwościōm bez żŏdnego precedynsu, abo sōm tyż inksze inksze słowiańskie (a niy ino) gŏdki, w kerych idzie zmiarkować i wedle kerych idzie wytuplikŏwać symetryczne procesy? Idzie pochytać we tryndy te felery, kere porzōnd trefiōm w gŏdce, w necu, abo sōm u sia? Problym za problymym, tajla po tajli: je sam wszysko, co chciołech poczytać ô gŏdce, ale niy wiedziołech, kaj to znojś – coby pociś sam Allenym.

3.
Artur Czesak rŏd mŏ ślōnskŏ gŏdka i niy udŏwŏ, że tak niy ma. Zdŏ sie ale, co trzimie przi tymu uczōny dystans i jednakŏ sōndzi roztōmajte strōny we ôstudzie ô nasza gŏdka. Ofyn padŏ wrŏz ô ajchniyńciach polskigŏ językoznawstwa a ô mitach i bŏjkach ôd kŏzacieli ślōnskij sprawy.

4.
„Współczesne teksty śląskie…” to je ważnŏ ksiōnżka. Dŏwōm jōm do jednej szuflŏdki ze „Śląskiem wymyślonym” ôd Michała Smolorza. Jedna ôdmykŏ ôczy na kulturowy projekt z mianym „Ślōnsk”, drugŏ erkleruje fōngowanie ślōnskij gŏdki. Ôbydwie szukajōm za prŏwdōm w tymatach, w kerych ta prŏwda je skrytŏ za emocyjami, wizyjami a ideologijami. Ôbydwie tyż ôstŏwiajōm czytŏcza kōnsek wiyncyj świadōmygo.

5.
Niy strzimia, jak sie niy poasza. Oschlblog robi we ksiōnżce za przikłŏd ślōnskigo blogowaniŏ. Mōm se to w zocy… i zarŏz żech dostoł szwōngu, coby wiyncyj robić z gŏdkōm.

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Czwŏrty Hanusik

Mŏcie nowego Hanusika? Jak niy mŏcie, to idzie go dostać tukej. Moc byli chwolyni: i cołkŏ seryjŏ i Marcin Melōn, jeji autōr. To jŏ ino dokupluja do tych głosōw: „Hanusika” werci sie poczytać i szlus.

338eec19e0cc573cae25dae70ce81002Policaje prawie znodli starzika, kerego ftoś ôbwiesił w szranku u niego w doma. Do kōmisorza Achima Hanusika to je cosik wiyncyj jak ańfachowo zbrodnia. Bydzie musioł jeszcze roz trefić sie ze swoimi nojgorszymi spōminkami: ô downyj libście i chopie, kery jōm zamordowoł. Eli inkszy gizd, na kerego godajōm „Ryszawy Erwin”, poradzi mu terozki pomōc? W tyn sōm czas w Mikołowie ftoś szczylo do policaja, a cōłko sytuacja cosik Hanusikowi spōmino… Jakby tego było mało, normalne ludzie miyniajōm sie w mordyrzy skuli maszketnego psychoterapeuty. Bydzie sie dzioło.

Oschlblog robi za patrōna do tej ksiōnżki.