Czwŏrty Hanusik

Mŏcie nowego Hanusika? Jak niy mŏcie, to idzie go dostać tukej. Moc byli chwolyni: i cołkŏ seryjŏ i Marcin Melōn, jeji autōr. To jŏ ino dokupluja do tych głosōw: „Hanusika” werci sie poczytać i szlus.

338eec19e0cc573cae25dae70ce81002Policaje prawie znodli starzika, kerego ftoś ôbwiesił w szranku u niego w doma. Do kōmisorza Achima Hanusika to je cosik wiyncyj jak ańfachowo zbrodnia. Bydzie musioł jeszcze roz trefić sie ze swoimi nojgorszymi spōminkami: ô downyj libście i chopie, kery jōm zamordowoł. Eli inkszy gizd, na kerego godajōm „Ryszawy Erwin”, poradzi mu terozki pomōc? W tyn sōm czas w Mikołowie ftoś szczylo do policaja, a cōłko sytuacja cosik Hanusikowi spōmino… Jakby tego było mało, normalne ludzie miyniajōm sie w mordyrzy skuli maszketnego psychoterapeuty. Bydzie sie dzioło.

Oschlblog robi za patrōna do tej ksiōnżki.

Reklamy

Kōmisŏrz Hanusik 2

We lutym bydzie fertich „We tajnyj sużbie ślonskij nacyje”, drugŏ ksiōnżka z przigodami kōmisŏrza Hanusika, naszkryftanŏ bez Marcina Melona.

hanusik_cover_frontGyszichta napoczynŏ sie piyńć lot po Srogij Chaji, ô kerej szło poczytać na ôstatku piyrszyj tajle. Na Hanusikowym Ślōnsku je fest zamroczone i niyszpecjalnie idzie sie spodziywać, co to sie gibko pōmiyni. Sōm Hanusik leży ŏżarty kajś we ańfarcie na Nikiszowcu, a we Katowicach robi za wojewody O. Szkliwiec, srogi wrōg wszyskigo, co je ślōnske…

Marcin Melon zaś buduje swōj świat – podany na nasz, ale przeca inkszy. Jedne rożnice sōm skukane i trza za nimi trocha posznupać, inksze sie rŏz dwa chytŏ. Piyrszŏ z raje: we Hanusikowych Katowicach mało wiela kŏżdy gŏdŏ pō naszymu, chociŏż to je zakŏzane; w naszych niby idzie gŏdać, ale ciynżko to wysłyszeć na ulicy.

I terŏzki: autor biere, co my spamiyntali z piyrszego „Hanusika”, i to pōmiyniŏ. Ku tymu, trza pedzieć, wrażo wiyncyj ćmawych kōnskōw. Wyłazi mu z tego świat alternatywny do naszygo, rŏz taki blank podle naszygo, kej indzyj zaś zrychtowany choby na ôpy. Przi ukłŏdaniu tych puzzli w jedyn ôbrŏzek miołech richticzny szpas.

Na trefach Marcin ôbiecowoł, co drugŏ tajla bydzie wiyncyj politycznŏ. I richtik, „We tajnyj sużbie…” to je satyra – z humorym gorzkniyjszym jak we piyrszyj tajli i, jakech pedzioł, wiyncyj ćmawym. Zdŏ mi sie ale, co durś mŏ w sia to, za co sōm my radzi „Hanusikowi”: leke czytanie (jak fto już zwyknie do naszkryftanyj ślōnskij gŏdki), blikniyńcie ôkiym do czytŏczy, kyns śmiychu i przigody z placami, perzōnami a idyjami, kere dobrze znōmy.

Marcin Melon, „We tajnyj sużbie ślōnskij nacyje”. Kotōrz Mały 2015.
Oschl je patrōnym ôd tyj ksiōnżki.

„Kōmisorz Hanusik”

Znakomity tekst, znakomita fabuła, znakomity czarny humor. Niesamowita śląska gwara (bydźcie cicho, trza to słōwko strzimać, jak chwolōm!), którą Autor posługuje się swobodnie i bez kompleksów, potwierdzając, że po śląsku mogą być tworzone doskonałe utwory literackie. Nie tylko dla Ślązaków.
– Barbara i Adam Podgórscy, autorzy „Mitologii śląskiej” i „Słownika gwar śląskich”.

hanus„Kōmisorz Hanusik” w prziszłym tydniu bydzie fertich. Przi rychtowaniu do druku trocha my godali ô tym, jako to je zorta literatury. Jakby na to poszukać jakijś ekstra szuflŏdki, to trza by chyba pedzieć: kryminalnŏ czornŏ kōmedyjŏ z miastowōm fantastykōm (urban fantasy). Możno kōmisōrz by sie skamracił z Jakubym Wędrowiczem? I u Melōna, i u Pilipiuka belōnto sie trocha podobno idyjo, chociŏż kōżdy jōm ôblyko po swoimu. Abo mi sie to ino zdŏwŏ, bo żech sie znokwioł fałeszny ôbrŏz Wyndrowicza? Czytołech to kejś downo, downo tymu i po prŏwdzie psinco pamiyntōm.

Kaj my to sōm… Toć! Nojważniyjsze, co „Kōmisorz Hanusik” to niy ma żodyn dziwny miszung, ino fajne, rychtyk udane ôsprŏwki, kere do kupy skłodajōm sie na gyszichta policaja ze Katowic. Jak mie szteruje boznowaniy ze ślōnskij godki, tak żech u Marcina Melona tego niy widzioł. A przeca idzie sie rychtyk ôśmioć z tego, co w ksiōnżce gŏdajōm i pochajōm. Ku tymu znojdziecie sam niy ino wice, ale tyż satyra na dzisiyjszy Ślōnsk a Polska, kōnsek gyszichty, moc ślōnskich stworŏkōw… a kajś tam głymboko siedzi nostalgijo za Ślōnskiym – abo światym – kery by bōł inkszy, lepszy jak tyn nasz.

Forsztelujcie sie terozki stōł, a przi nimu raja mōndrŏkōw w brylach i ancugach. Ôroz jedyn stowo, kuco i pado: „Panie i panowie, zŏcne chopy a kobiyty. Dejcie pozōr. Mōmy ślōnsko literatura!”.

Fto by chcioł sie „Hanusika” lajstnōnć, tego prosza na zajta ôd wydawcy. Festelnie sie werci!

 

Robota przi Hanusiku

No i prziszło ku tymu, że redaguja* ksiōnżka napisano po ślōnsku. Strach mōm pierōnowy, ale siedza i robia tak, coby to wyszło nojlepij, jak sie dŏ.

„To”, to je „Kōmisŏrz Hanusik” ôd Marcina Melōna. Znŏcie już to, pra? Kōnkurs „Jednoaktówka po śląsku”, drugi plac łōńskigo roku… Ôbŏczcie sie na Youtube:

Marcin Melōn wziōn i zrobiōł z tego tyż ôsprŏwka. A potym (abo gibcyj – trza go spytać, jako to tam boło) napisoł inksze Hanusikŏwe gyszichty. No i bydzie śnich cołkŏ ksiōnżka, a wydŏ jōm Silesia Progress. Tukej idzie sie jōm już terŏz besztelować (do 5 marca je tōnij).

Byda jeszcze na blogu ô „Kōmisŏrzu” pisoł, możno i niy rŏz. Przeca musza wōm pedzieć, po jakimu to je fajnŏ ksiōnżka! Terŏz ino pokŏża kōnsek. Tōż jeszcze rŏz: Marcin Melōn, „Kōmisŏrz Hanusik i Warszawiŏk”, tela co we prozie:

– Ryszawy Erwin mo, jakby to pedzieć, jedna grajfka. Rod sie przeblyko za inkszych. I, pierōnie, poradzi to robić choby żodyn inkszy. Jego kariera napoczła sie już za bajtla. Jak mioł dwanoście lot, to przeblykoł sie za wszyskich swoich kamratōw i broł za nich taszyngeld ôd jejich ôjcōw. I, dejcie pozōr, Hanusik, żodyn z ôjcōw niy kapnył sie, że dowo piniōndze cudzymu bajtlowi!
– Co wy godocie? – dziwowoł sie kōmisorz – Taki gizd je dobry w tym przeblykaniu?
– Je nojlepszy. Sztiglowaniy, charakteryzacyjo, naśladowanie tego, jak ftoś sie ruszo, godo. Ku tymu mo richtich grajfka. Cołko utropa je tako, że źle jij używo. A terozki suchejcie… Wiycie, że we czwortek bydzie sam we Katowicach premiyr Polski? Mo sie trefić z naszym wojewodōm i prezydyntym miasta. Bydzie sam kupa policajōw, naszych-ślōnskich i z Warszawy tyż. No i ôboczcie, Hanusik…
Inspektor Smolorz ôtwar szuflodka i podoł Hanusikowi kartka papiōru, wydrukowany e-mail. Zaczōn czytać.

„Do insp. Smolorza. Smolorz, czytołech w cajtōngach, że we czwortek bydzie u nos polski premiyr. Co byś pedzioł, jakby premiyr doł nōm nazod autonomio? Ale by była chaja, pra?”.

– No, dejcie pokōj! Tyn pierōn chce sie przeblyc za polskigo premiera i dać nōm autōnōmijo?

Chcecie wiyncyj? Piyrszy rozdział ksiōnżki (cołkŏ ôsprŏwka) pokŏzalimy na przileżytoś dnia ôjczystyj mŏwy na zajcie SONŚ (kere je patrōnym „Kōmisŏrza”). Wejrzijcie sie tukej.

*abo „redagiyruja”? Jak to bydzie wiyncyj po naszymu?