Dylemat ślōnskigo intelektualisty

Pocieszam się więc, że przecież śląski prędzej czy później do szkół trafi, czego jestem pewien. I jakoś przetrwa, jako dziwny, drugi, do niczego niepotrzebny język, w którym ani nie mówi się w domu, ani na ulicy, w ogóle nigdzie, zabytek, ciekawostka, jak waszbret ôd ōmy powieszony na ścianie, na którym nikt już przecież nie pierze i tak sobie tylko wisi.  Tylko, cóż to za pocieszenie? Cóż mi po takim języku? Przecież to nie o to chodziło…

– „Ubi Sunt” w: Nowa Gazeta Śląska

Nieodmiennie niedobrze robi mi się jednak od Górnego Śląska międlonego po raz tysięczny w tysięcznym tekście (…) Śląsk, tożsamość, kultura, język, dialekt, autonomia czy jej brak, naród i cholera wie, co jeszcze, ale zawsze na tę samą nutę”

– „Literatura śląska nie istnieje” w: Fabryka Silesia 1/2012

Rŏd czytōm felietōny Szczepana Twardocha. Dō mie ôn je modelowym przikłŏdym ślōnskigo intelektualisty, kerego ślōnskoś fest je podano na schizofrenia. Po jakimu?

Na jedno moc intelektualistōw je szkōlŏnych, co by roztomajtych narodowych sprŏw ani niy tykać, trzimać dystans, śmioć sie, abo atakiyrować. W zocy majōm tradycyjŏ Witkiewicza (a jego „chrobŏkōw na ciele piyrwyj wielgij bestyje”), Gōmbrowicza („Słowacki wielgim poetōm bōł”), niyzależność ôd narodowych mitōw i ôd role pisŏrza – bedyntra narodu. Na to prziszeł modernismus, postmodernismus i inkszy „kōnszt dŏ kōnsztu”, co by artysty niy musieli bajstlować durś przi ôjczyźnie.

Ino sōm my na Ślōnsku, pra? Mōmy istne Przebudzynie, ślōnski coming-out. Wielgo szansa, coby ta naszŏ ślōnskŏ kultura prziszła dran. Ślōnski intelektualista dostowo sam geszynk: Syns. Misyjŏ. Kōnkretno robotã do zrobiyniŏ. To je towor rychtyk deficytowy na intelektualnym rynku. Tukej mŏ prawŏ przigoda, czystŏ kreacyjŏ, sznupaniy za tożsamościōm, a retowaniy kulturowych wielorybōw – wszystko na kupie!

Dejcie pozōr! Robota przi fōndamyntach? Słōżba do narodu? Niy ma to aby gynał to samo, co intelektualisty nojwiyncyj szteruje? Przeca to je dziewiytnŏste storocze, nojgorsze, co sie ino może forsztelować!

Sam je tyn dylemat! Ślōnski twōrca skoko miyndzy XIX a XXI storoczym, durś sie swyrto tam a nazot. Bestōż rŏd zaglōndōm na Twardocha, kery blako, atakiyruje, niyrŏz fandzoli trzi po trzi. Gŏdka mu umiyrŏ, Ślōnsk go żgŏ. Nale ciyngiym trefiōm go przi ślônskich projektach: we „Nowej Gazecie Śląskiej”, „Fabryce Silesia” – tam, kaj sie rozchodzi ô tyn nowy, żywy Ślōnsk. Jedyn Twardoch, a choby dwa chopy: buks-felietōnista i działacz-społecznik.

Fota żech zachachmyncił samstōnd.

Reklamy

Ôstŏw kōmyntŏrz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s